Yumuktepe

Görsel Sahibi: Türk Hava Kurumu

Arkeoloji dünyasında ayrı bir öneme sahip olan Yumuktepe Höyüğü, kent merkezinin yaklaşık 1 kilometre kuzeybatısında, Müftü Deresi kenarında yer almaktadır. Höyük, Neolitik Çağ’dan günümüze kadar kesintisiz yerleşim görmüş olmasıyla, yaklaşık 9000 yıllık bir medeniyetler zincirine ev sahipliği yapmaktadır. Höyükten çıkan son derece zengin kazı buluntuları, Mersin Arkeoloji Müzesi’nde sergilenmektedir.

⛏️ Kazı Tarihçesi ve Tahribatlar

Höyükteki bilimsel çalışmalar 1937 yılında John Garstang ve ekibinin, höyüğün batısındaki Müftü Deresi’nin tahrip ettiği kesitlerde Neolitik Dönem’e ait aletlere rastlamasıyla başlamıştır. 1937’de başlayan bu ilk kazılar 1939’da ara verilmiş, 1946-1947’de ise kısa bir süre tekrar başlamıştır.

Yoğun Tahribat Dönemleri

Yumuktepe, zaman içerisinde ciddi tahribatlara maruz kalmıştır. Yanından geçen Müftü Deresi’nin taşkınları, birçok kazı alanını ve kültürel tabakayı yok etmiştir. Ayrıca, höyük üzerinde teraslar açarak yapılan ağaçlandırma çalışmaları ve höyükten çıkan taşların kullanıldığı bazı mimari uygulamalar da tahribatın yoğunlaşmasına neden olmuştur.

Güncel Kazı Çalışmaları

1993 yılında Kültür Bakanlığı ve Prof. Dr. Veli Sevin başkanlığında yeniden başlatılan kazı çalışmaları, 2001 yılından beri Lecce Üniversitesi’nden Dr. Isabella Caneva tarafından devam ettirilmektedir. Bu çalışmalar sonucunda, Garstang’ın tespit ettiği 33 tabakanın gerçekte iki katı olabileceği ileri sürülmüştür.

🔬 Önemli Arkeolojik Bulgular

Yumuktepe, daha çok Prehistorik Çağ yerleşmeleri ile tanınmasına rağmen, sonraki dönemlere ait önemli bilgiler de sağlamıştır:

• İslami Dönem: Park yapımı sırasında tahrip olmasına rağmen, 10-13. yüzyıllarda en az üç yapı katı halinde, surlarla güçlendirilmiş önemli bir merkez olduğu tespit edilmiştir.
• Ticaret ve Üretim: İ.Ö. 7000’den itibaren ticaret yolları saptanırken, imalat teknolojisindeki gelişmeler ortaya çıkartılmıştır.
• Arkeobotanik Analizler: Akdeniz’de zeytinin ve incirin ana vatanının bu bölge olduğu; üzümün ise daha geç dönemde geldiği gibi ilginç bulgular elde edilmiştir.

🛡️ Kale ve Sur Yapıları

Yumuktepe, tarihi boyunca sürekli bir savunma ihtiyacı duymuş ve yerleşim surlarla güçlendirilmiştir:

• Kalkolitik Dönem: Höyük tepesinde surlarla kuşatılmış bir stadel (iç kale), eteklerde ise evlerin teraslar üzerine yerleştirilmiş olduğu görülmüştür (İ.Ö. 5000’den itibaren).
• Hitit Dönemi: Hitit İmparatorluk zamanında güçlü duvarlar yapıldığı anlaşılmış ve bu duvarlar İ.Ö. 1200 yıllarına kadar kenti korumuştur. Kent, bu dönemin sonunda büyük bir yangınla son bulmuştur.

🚌 Ulaşım ve Adres Bilgileri