Mamure Kalesi

Mersin’in Anamur ilçesinde, Akdeniz kıyı şeridinde yer alan Mamure Kalesi, günümüze oldukça sağlam ulaşabilmiş nadir Türk kalelerinden biridir. Yüksek kayalıklar ve düzlükler üzerine kurulmuş olan kale, birçok Anadolu kalesi gibi antik temeller üzerine inşa edilmiştir. Türkiye’nin en büyük kaleleri arasında yer alır ve Roma, Bizans, Selçuklu, Karamanlı ve Osmanlı dönemlerine ait izler taşıması nedeniyle benzerlerinden ayrışır.

🏰 Mimari ve Yapısal Özellikler

Mamure Kalesi, yüksek duvarlarla ayrılmış üç ana bölümden oluşmaktadır: doğudaki iç avlu, batıdaki dış kale ve bunların güneyindeki kayalıklar üzerine inşa edilmiş iç kale. Antik temellerin hangi tarihte ve kimler tarafından yapıldığı tam tespit edilememiştir. Kale, etrafı 10 metre genişliğinde savunma amaçlı hendekle çevrilidir.

Surlar, Kuleler ve Kullanılan Malzeme

Dış kalede merkezi planlı, tek kubbeli bir cami ve çeşmesi, depolar, sarnıçlar ve askerlerin iskân yerleri olması muhtemel yapılar bulunmaktadır. 16. yüzyıl Osmanlı mimarisinin klasik ögelerini taşıyan caminin ilk yapılışı Karamanoğulları dönemine aittir. Kale içinde Hüseyin Gazi’ye ait bir türbeden de söz edilmektedir.

📜 Giriş Kapısı ve Tarihi Kitabe

Bugün kullanılan giriş yeri, kalenin esas giriş yeri değildir. Asıl giriş kapısı iç avlunun kuzeyinde, dört köşe planlı, iki kule arasında kalan yerdir ve üzerinde altı satır kitabe bulunmaktadır. Bu kitabe, kalenin Karamanoğulları dönemindeki önemini ve onarımını kesin olarak belgelemektedir:

Asıl giriş kapısını dışarıya bağlayan ve hendekten kaleye girişi sağlayan köprü bugün bulunmamaktadır.

🔎 Arkeolojik Bulgular ve Su Yolu

Kalenin kuşatılması halinde su ihtiyacı, kalenin değişik kesimlerinde yer alan sarnıçlardan temin edilmiştir. Ayrıca kalenin su ihtiyacı, ana giriş kapısının kuzey doğusundaki burcun olduğu yerde bulunan ve hendek üzerinde iki sivri kemerle geçişi sağlayan su yolu ile sağlanmaktadır.

Kale ve çevresinde MS 3 ve 4’üncü yüzyıllarda pek önemi olmadığı düşünülen Roma yerleşimi olduğu tahmin edilmektedir. Kalenin kuzeyinde ise bir hamam kalıntısı vardır. Anamur Müze Müdürlüğü tarafından yapılan kurtarma kazıları sonucunda; moloz taştan, araları Horasan harçlı olarak inşa edilmiş, tabanları mozaik döşeli, hamam ve konut olduğu sanılan mekanlar ortaya çıkarılmıştır. Bu kalıntıların Rigmonai Antik Kenti‘ne ait olduğu düşünülmektedir. Kazı sırasında Geç Roma dönemine ait bol miktarda seramik parçalarına rastlanmıştır.

⚔️ Kalenin Tarihsel Dönüşümü ve Adı

Anamur ve Taşeli’nin Hıristiyanlar tarafından işgal edilip tahrip edilmesi üzerine Karamanoğlu Mahmut Bey (1300-1308) ordusuyla düşmanı bozguna uğratıp, kaleyi ele geçirmiş; kiliseleri yıkıp yerine cami yapmış ve kaleyi mamur edip adını Mamuriye koymuştur. Kalenin işçiliği ve yapım tekniği Alanya Kalesi’ni hatırlatmaktadır.

Mamure Kalesi, sonraki dönemlerde 16. yüzyıl ortalarında ve 18. yüzyıl sonlarında yeniden onarım görmüş ve 1960’lı yıllarda Vakıflar Genel Müdürlüğü’nce son onarımı yapılmıştır. Dünya mirası olarak önerilmekte olup, 2012 yılından bu yana UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesinde yer almaktadır.

🚌 Ulaşım ve Adres Bilgileri