Silifke İlçesi
🎥 Silifke Tanıtım Videosu
Silifke, Mersin’in en büyük ve en tarihi ilçelerinden biridir. Göksu Irmağı’nın iki yakasında kurulmuş olup, antik adı Seleukia’dır (“Selefkos’un Şehri” anlamına gelir). İlçe, Hıristiyanlık tarihi (Aya Tekla) ve ekolojik zenginlik (Ramsar Sözleşmesi ile korunan Göksu Deltası) açısından büyük öneme sahiptir.
📝 Bu Sayfada Neler Var? (İçindekiler)
📜 Konum ve Coğrafi Durum
Konum ve İklim
Silifke, Toros Dağları’nın eteğinde, Göksu Irmağı’nın iki yakasında kurulmuştur. Devlet Karayolu ağının kavşak noktasında yer alır. Yüzölçümü 2943 km²’dir ve %89’u dağlıktır. Kıyı kesiminde tipik Akdeniz iklimi hakimken, iç kesimlere doğru yükseldikçe iklim serin ve kar yağışlı hale gelir.
🦅 Göksu Deltası (Özel Çevre Koruma Alanı)
Göksu Deltası, dünyanın en önemli kuş göçü yolu üzerinde bulunan ve Akdeniz’in doğal özelliklerini koruyabilmiş en önemli sulak alanlardan biridir.
Ekolojik Önemi
Kuş Çeşitliliği
Türkiye’deki 450 kuş türünden 334 türüne ev sahipliği yapar. Bölgenin simgesi haline gelen saz horozu, yaz ördeği, cüce karabatak, tepeli pelikan, dik kuyruk, ala kaz ve deniz kartalı bu bölgede yaşamaktadır.
Tehlike Altındaki Türler
Nesli tehlike altında olan deniz kaplumbağaları Caretta caretta ve Chelonia mydas’ın en önemli üreme alanlarından biridir. Ayrıca Akdeniz keşiş foku ve mavi yengeç gibi nadir türler de burada yaşamaktadır.
Uluslararası Koruma
Delta, 1990 yılında ÖZEL ÇEVRE KORUMA BÖLGESİ, 1994 yılında Ramsar Sözleşmesi gereğince uluslararası Ramsar Listesi’ne alınmış ve 1996 yılında 1. DERECE DOĞAL SİT ALANI ilan edilmiştir.
🏛️ Tarihi Gelişim ve Kent Merkezi Yapıları
Tarihi Gelişimi
İ.Ö. VII. yy’da şimdiki Taşucu’nun olduğu yerde İonlar Holmi adıyla bir koloni kurmuşlardır. Korsan baskınlarından zayıflayan Holmi’yi, Büyük İskender’in komutanı Selefkos Nikator ele geçirerek halkını 12 km içeriye nakletmiş ve Seleukia kentini (İ.Ö. 300) kurmuştur. Kent, Romalılar döneminde İsauria eyaletinin başkenti olmuş; Bizans yönetiminde ise Aya Tekla’nın varlığından dolayı Hıristiyanlığın önemli bir hac merkezi durumuna gelmiştir. Başlangıçta Seleukia olan adı zamanla Silifke’ye dönüşmüştür.
Silifke Merkez Yapıları
Silifke Kalesi
185 m yüksekliğinde bir tepe üzerinde yapılmış olan kale, Helenistik veya erken Roma dönemine ait olup, geçirdiği onarım ve değişiklikler sonucu bugün bir Ortaçağ kalesi görünümündedir. Evliya Çelebi, kalenin XVII. yy’da 23 burcu olduğunu yazar.
Taşköprü ve Tekirambarı Sarnıcı
Taşköprü, Göksu Nehri üzerinde, İ.S. 77-78 yıllarında Kilikya Valisi L.Octavius Memor tarafından yapılmıştır. Tekirambarı Su Sarnıcı (46x23x14m), kalenin eteğinde Bizanslılardan kalma, helezonik merdivenle inilen anıtsal bir su deposudur.
Roma Tapınağı (Apollon/Zeus)
İ.S. II. yy’da yapılmış olan tapınak, Korint başlıklı sütunlara sahipti. V. yy’da kiliseye dönüştürülmüştür. Tarihçi Zosimos, çekirge istilasından kurtulmak için Güneş Tanrısı Apollon adına yaptırıldığını yazsa da Zeus adına yaptırıldığı da söylenir.
Atatürk Evi Müzesi
Atatürk’ün Silifke’ye ilk gelişlerinde (27 Ocak 1925) gecelediği ev restore edilerek müze haline getirilmiştir. Atatürk, burada bir çiftlik satın almış ve Tarım Kredi Kooperatifi’nin 1 no’lu üyesi olmuştur.
🏞️ Cennet-Cehennem Obrukları ve Mağaralar
Cennet Çöküğü
Bir yeraltı deresinin yol açtığı kimyasal erozyonla tavanın çökmesi sonucu meydana gelmiş büyük bir çukurdur. Ağız çapları 250 m ve 110 m, derinliği 70 metredir. İçine 452 basamaklı taş bir merdivenle inilir. Tabanında, V. yy’da Paulus tarafından Meryem Ana’ya ithafen yaptırılmış küçük bir kilise bulunur.
Cehennem Çukuru
Cennet çöküğünün 75 m kuzeyindedir. Ağız çapları 50 m ve 75 m, derinliği 128 metredir. Kenarları içbükey olduğu için içerisine inmek mümkün olmamaktadır. Mitolojiye göre Zeus, alevler kusan yüz başlı ejderha Typhon’u buradaki bir kavgada yendikten sonra, onu Etna Yanardağı’nın altına sonsuza dek kapatmadan önce bir süre Cehennem çukurunda hapsetmiştir.
Astım – Dilek Mağarası
Cennet çöküğünün 300 m güneybatısındadır. Birbirine bağlantılı, toplam uzunluğu 200 metreyi bulan galeriler çok ilginç şekilli dev sarkıt ve dikitlerle süslüdür. İçi ışıklandırılmıştır. Mağaranın astımlılara iyi geldiğine inanıldığı için Astım Mağarası denmiştir. İçindeki sıcaklık ortalaması $15^{\circ}\text{C}$ olup, nem oranı yazın %85, kışın %95’e ulaşır. [Image of the interior of Köşekbükü Cave]
Narlıkuyu ve Üç Güzeller Mozaiği
Narlıkuyu koyu balık lokantaları ile ünlüdür. Koy, Cennet-Cehennem’e gezi ve tapınmaya gelenler için bir deniz kapısıydı (Antik adı Porto Calamie). Koydaki hamamın yıkanma bölümünün tabanında IV. yy Roma dönemine ait ünlü Üç Güzeller Mozaiği bulunmaktadır.
Mozaik tablonun üst kenarındaki Grekçe yazının Türkçesi: “Ey konuk dost! Bu mucizeli suyu kimin bulduğunu, saklı kaynağını kimin gün ışığına çıkardığını merak ediyorsan, bil ki O, imparatorların dostu ve Kutsal Adalar’ın dürüst yöneticisi Poimenios’tur”. (Poimenios, Roma imparatorlarının dostu ve bugünkü Büyükada, Kınalıada ve Heybeliada’nın yöneticisi imiş.)
🏰 Uzuncaburç (Diocaesarea) Antik Kenti
Mersin’in en önemli ve en iyi korunmuş tarihi kalıntılarından olup, Silifke’nin 30 km kuzeyindedir. Helenistik çağda Olba Krallığı’nın ibadet yeri iken, İ.S. 72’de Diocaesarea (Tanrı-İmparator Kenti) adıyla özerk bir site durumuna getirilmiştir.
Uzuncaburç Yapıları
Zeus Tapınağı
Selefkos Nikator tarafından yaptırıldığı düşünülen, Anadolu’daki en eski peripteros planlı tapınaklardan biridir. V. yy’da Hıristiyanlık döneminde sütun araları örülerek kiliseye çevrilmiştir.
Tören ve Zafer Kapısı
İ.S. I. yy’dan kalma Tören Kapısı Korint başlıklı sütunlarla heybetli bir yapıdır. Zafer Kapısı ise Roma İmparatorları Arcadius ve Honorius zamanında onarım görmüştür.
Helenistik Yüksek Kule
Şehri çevreleyen surların kuzeydoğu kenarında bulunan 5 katlı, 23 m yüksekliğindeki kule, Uzuncaburç ismine kaynak olmuştur. Eski paraların üstünde amblem olarak kullanılmıştır.
Ura (Olba) Kalıntıları
Uzuncaburç’un 4 km doğusundadır. Olba Krallığı’nın merkezi ve önemli bir ticaret şehriydi. Çeşme binası, su kemeri (akuadükt) ve tiyatro kalıntıları bulunmaktadır. Akuadükt, 566 yılında onarım görmüştür.
🔍 Çevre Antik Kentler ve Ören Yerleri
Hıristiyanlık ve Pagan Dönemi Yapıları
Aya Tekla Yeraltı Kilisesi (Meryemlik)
Hıristiyanlığın en eski ve en önemli merkezlerinden biridir. St. Paul’ün öğrencisi Azize Tekla’nın saklanıp kaybolduğuna inanılan mağara, IV. yy’da kiliseye dönüştürülmüştür. Üzerinde İmparator Zenon tarafından yaptırılan Aya Tekla Kilisesi de bulunur.
Korkusuz Kral Anıtmezarı (Mezgit Kale)
Susanoğlu yakınında, İ.S. II. veya III. yy Roma dönemine ait, oldukça iyi korunmuş bir anıtmezardır. En önemli özelliği, duvar taşları üzerine yontulmuş, döl ve dirim tanrısı Priapos mitini çağrıştıran fallus kabartmasıdır.
Adamkayalar
Şeytan Deresi vadisinin dik yamacında, kayaların yüzünde 9 niş içerisinde İ.S. II. yy’dan kalma 11 erkek, 4 kadın, iki çocuk ve bir dağ keçisi kabartması bulunur.
Susanoğlu (Corasium)
Geç Roma dönemine ait kent, İsauria valisi Flavius Uranius (367-375) tarafından kurulmuştur. Eski bir koy etrafında yay şeklindeki kentte nekropol, kilise, hamam ve sarnıç kalıntıları vardır.
Şehitlik ve Tarihi İzler
Silifke-Gülnar yolu üzerinde Kıbrıs Barış Harekatı Şehitleri Hatıra Ormanı bulunmaktadır. 1974’te şehit düşenler anısına dikilen ağaçlar ve sergilenen savaş araçları mevcuttur. Ayrıca Roma-Germen İmparatoru Frederik Barbarossa’nın, 1190’da III. Haçlı Seferi sırasında boğulduğu Göksu Irmağı yakınında bir anıtı yer alır.
💃 Silifke Folklor Kıyafetleri
Silifke yöresi, zengin Türkmen kültürünü yansıtan, hem sade hem de gösterişli el işlemeleriyle dikkat çeken özgün folklor kıyafetlerine sahiptir.
Erkek Kıyafetleri
Erkeklerin giydiği folklor kıyafetleri gömlek, şalvar, kuşak, cepken, başlık, çorap ve yemeni olmak üzere 7 parçadan oluşur. Süslenme yoğun olarak cepken ve şalvarda yer alır.
- Gömlek: Kırmızı, sarı, lacivert dikey çizgili kutnu kumaştan hazırlanır. Hakim yakalıdır.
- Şalvar: Yün kahverengi kumaştan dokunur, sağ ve sol iki yanında stilize çiçek süslemeleri bulunur.
- Cepken: Koyu bordo veya kırmızı kadife kumaştan dikilir. Üzerinde Maraş işi ile işlenmiş stilize çiçek motifleri tekrarlanır.
- Dolak (Başlık): Saf yün iplikten el tezgahlarında dokunur. Başa giyilen kısmı külah şeklindedir ve kulaklık denilen yanlar önden çapraz bağlanır.
- Yemeni: Kırmızı renkte, koyun veya keçi derisinden yapılan ayakkabıdır.
Kadın Kıyafetleri
Kadın kıyafetleri gömlek, şalvar, üçetek, öncek, kuşak ve cepken ile fes, baş süslemeleri, çorap ve edikten oluşur. Öncek, yün iplikten dokunmuş, değişik renklerde püsküllerle süslenmiş önlük amaçlıdır ve yöre kadınının çalışkanlığını yansıtır.
- Şalvar: Kırmızı saten kumaştan olup, beli ve paçaları lastikle toplanmıştır.
- Üçetek: Üç parçalı, önden dikişli, V yaka, enine ve boyuna çizgilerden oluşan “kuntu” kumaşından yapılır.
- Cepken: En üste giyilen, lacivert kadife kumaştan, suzeni tekniği ile sim iplik kullanılarak zengin motiflerle işlenmiş en süslü parçadır.
- Baş Süslemeleri: Başa giyilen kep (fes) üzerine yazma örtülür, alın üstüne krep bağlanır. Krepin üzerine ise statü göstergesi olan gümüş para ve zincirlerle süslü alınlık takılır.
- Edik: Kırmızı deriden yapılan, önü sivri, bot uzunluğundaki ayakkabıdır.
🏘️ Silifke Mahallesi Listesi
Silifke ilçesine bağlı 88 mahallenin tam listesi aşağıdadır: